Mjalti ka qenë ëmbëlsuesi i parë i njerëzimit, para sheqerit, para shurupit, para çdo gjëje tjetër. Kur e kombinon me vezët e freskëta AIBA, del diçka e veçantë: teksturë e butë, lagështi natyrale, dhe ëmbëlsi që nuk të rëndon. Ndryshe nga tortët me shumë sheqer, kjo recetë ka karakter, mund ta ndash aromën e mjaltit me çdo kafshatë.
Edhe arsyet praktike janë bindëse:
Gatim i shpejtë, 50 minuta nga fillimi deri në fund .
Mund të bëhet me gjalpë ose vaj ulliri si të kesh në shtëpi .
Ruan lagështinë shumë mirë, qëndron e freskët deri 3 ditë .
I përshtatet çdo rasti: mëngjes, darkë, ose ditëlindje e thjeshtë
Përbërësit për recetën e tortës me mjaltë dhe vezë AIBA
Për 8 porcione të bollshme, do të nevojiten:
4 vezë AIBA të freskëta (madhësi M)
150g mjaltë natyral (ose 130g nëse dëshiron më pak të ëmbël)
200g miell 00 ose miell i zakonshëm
120ml vaj ulliri ose 100g gjalpë të shkrirë
1 lugë çaji pluhur pjekjeje
1 majë kripë fine
1 lugë çaji ekstrakt vanilje
Lëkurë e grirë limoni (opsionale, por shumë e rekomanduar)
Si të bësh tortën me vezë dhe mjaltë, hap pas hapi
Hapi 1 : Përgatitja (5 min)
Nxeh furrën në 170°C (konveksion) ose 180°C (furra tradicionale). Lyej kallëpin me gjalpë dhe spërkate me pak miell, ose vendos letër furre. Preferohet kallëp rrethore 22 ose 24cm.
Hapi 2 : Rrih vezët me mjaltin (8 min)
Në një tas të madh, rrih 4 vezët AIBA me mjaltin me mikser dore për rreth 5 : 6 minuta, deri sa masa të bëhet e lehtë, me ngjyrë krem dhe volum dyfishohet. Ky hap është çelësi, mos e anashkalo. Shto esencën e vaniljes dhe lëkurën e limonit.
Hapi 3 : Shto vajin (2 min)
Derdh vajin e ullirit (ose gjalpin e shkrirë të ftohur) ngadalë, duke vazhduar të rrahësh me mikser por me shpejtësi të ulët. Masa duhet të qëndrojë e ajrosur.
Hapi 4 : Inkorporo miellin (3 min)
Sito bashkërisht miellin, pluhurin e pjekjes dhe kripën.Shto masën e vezëve me dorë, me lëvizje të ngadalta nga poshtë -lart . Mos e rrih me mikser, do të humbasë ajrin e fituar.
Hapi 5 : Pjekie(30 : 35 min)
Derdh masën në kallëpin e përgatitur. Piqe në furrë të paranxehur për 30 -35 minuta. Kontrollo nëse del e pastër, tortë është gati. Mos hap furrën gjatë 20 minutave të para.
Hapi 6 : Ftohja dhe shërbimi
Lëre tortën të ftohet 10 minuta në kallëp, pastaj nxirre dhe vendose mbi grilë. Para se ta shërbesh, mund ta pikosh me pak mjaltë mbi sipërfaqe dhe të spërkasësh me arrë të shtypura ose bajame.
Variacione të tortës me mjaltë : provoje edhe kështu
Tortë me mjaltë dhe arrë
Shto 80g arrë të copëtuara direkt në masë para pjekjes. Kombinimi arrnë : mjaltë : vezë është klasik i veriut të Shqipërisë dhe çdo shtëpie malësore.
Tortë me mjaltë dhe kanellë
Shto 1 lugë çaji kanellë dhe një majë kardamom në miell. Kthen aromën në diçka pothuajse lindore: e mahnitshme me çaj zi në mëngjes të dimrit.
Version pa gluten
Zëvendëso miellin e grurit me 150g miell bajameje + 50g niseshte misri. Tekstura del pak më e dendur por lagështia dhe shija janë të jashtëzakonshme.
Vlerat ushqyese dhe pse mjeku do ta miratonte këtë ëmbëlsirë
Ndryshe nga tortët konvencionale me sheqer të rafinuar, kjo recetë ka disa avantazhe reale ushqyese:
Vezët AIBA japin proteina të larta biologjike, vitamina B12, D dhe kolin : esenciale për sistemin nervor.
Mjalti natyral ka indeks glikemik më të ulët se sheqeri i bardhë dhe përmban enzima dhe antioksidantë.
Vaji i ullirit (nëse zgjidhet ky variant) sjell acide yndyrore mono : të : pangopura : të mira për zemrën.
Vlerat ushqyese për porcion (1/8 e tortës, rreth 90g):
Kalori: ~280 kcal
Proteina: ~6g (kryesisht nga vezët)
Karbohidrate: ~35g
Yndyrë: ~12g
Tortë me vezë dhe mjaltë provoje sot me vezët AIBA
E thjeshtë e kam thënë, e thjeshtë e kam nënkuptuar. Kjo recetë nuk kërkon maestri: kërkon vezë të freskëta dhe mjaltë të vërtetë. Me vezët AIBA, ajo gjysma e recetës tashmë është e garantuar.
Provoje fundjavën, fotografoje, dhe ndaj momentin tek @vezaaiba : sepse ëmbëlsia e vërtetë meriton të shihet.
Pyetje të shpeshta rreth tortës me vezë dhe mjaltë
A mund të zëvendësoj sheqerin me mjaltë në çdo recetë tortë?
Po, por me disa rregullime: reduktoje mjaltin me 20 – 25% krahasuar me sasinë e sheqerit (sepse mjalti është më i ëmbël), ul temperaturën e furrës me 10 – 15°C pasi mjalti karamelizohon më shpejt, dhe shto pak karbonate sode shtesë për të balancuar aciditetin.
Sa vezë duhen për tortën me mjaltë?
Kjo recetë kërkon 4 vezë madhësi M. Vezët janë struktura e tortës , ato krijojnë ajrosjen dhe lidhin gjithë përbërësit bashkë. Mos i redukto nën 3 vezë pasi tortë do të bjerë gjatë pjekjes.
A mund të bëhet kjo recetë pa mikser?
Po, me pak punë shtesë. Rrih vezët dhe mjaltin me kamxhik metali (rrahës dore) për 8 : 10 minuta fuqishëm derisa masa të bëhet e hapur dhe të rrisë volume. Nevojitet pak durim, por rezultati është po aq i mirë.
Si ta ruaj tortën me mjaltë?
Mbulo me folje ushqimore ose vendose në kuti hermetike. Qëndron e freskët 3 ditë në temperaturë dhome ose 5 ditë në frigorifer. Mund të ngrihet deri 2 muaj.
Çfarë lloj mjalti është më i mirë për tortë?
Mjalti i luleve (akacia ose blete shqiptare) ka shije delikate dhe nuk dominon ëmbëlsirën. Mjalti i pyllit ka shije më intensive dhe jep karakter më të thellë. Shmang mjaltin e ngrirë ose të re : ngrohur : ka humbur enzimat dhe aromën.
